Ave maris stella - een onderzoek naar de oorsprong en betekenis van een raadselachtige tekst.      home        articles    
 
Lied en tekst.
Het  Ave maris stella is een van de oudste liederen ter ere van Maria, het wordt gevonden in een manuscript uit de 9e eeuw (St.Gallen).
De raadselachtige titel Ave maris stella (Gegroet, sterre der zee) is mogelijk ontstaan doordat een kopiïst zich verschreef. Hieronymus vertaalt in zijn werk Liber interpretationis Hebraicorum nominum (390 na Chr.) de Hebreeuwse naam Maria in het Latijn met stilla maris sive amarum mare (druppel der zee of bittere zee). Bij het overschrijven werd dat stella maris (sterre der zee) en dat is het in de latere Middeleeuwen gebleven.
Maria wordt aan het eind van de eerste strofe coeli porta (de poort des hemels) genoemd. Zij opent voor ons het paradijs, dat Eva door de zondeval voor ons heeft afgesloten.  Deze tegenstelling Eva-Maria was in de ME zeer algemeen.
Het tweede couplet verwijst expliciet naar de boodschap van de engel Gabriël aan Maria uit het Lukas Evangelie. Dat ave vinden we als have bij Lukas 1: 28 in de Vulgata: et ingressus angelus ad eam dixit have gratia plena Dominus tecum benedicta tu in mulieribus
 
Gebruikte bronnen:
Hymnen (1967), J.W.Schulte Nordholt & J. van Biezen.
Biblia Sacra Vulgata, www.biblegateway.com     
Catholic Encyclopedia, www.newadvent.org

Claudio Monteverdi, Vespro della beata Vergine (1610)

12. Ave maris stella

      Hymnus à 8

Primus chorus/Secundus chorus

1. Ave maris stella                                             

Dei Mater alma,                                  

Atque semper virgo                          

Felix coeli porta.                                 

Primus chorus

2. Sumens illud Ave

Gabrielis ore,

Funda nos in pace

Mutans Evae nomen.

Ritornello à 5

Secundus chorus

3. Solve vicla reis

Profer lumen caecis

Mala nostra pelle

Bona cuncta posce.

Ritornello à 5

Ad una voce soprano

4. Monstra te esse matrem,

Sumat per te preces,

Qui pro nobis natus

Tulit esse tuus.

Ritornello à 5

Ad una voce soprano

5. Virgo singularis

Inter omnes mitis

Nos culpis solutos

Mites fac et castos.

Ritornello à 5

Tenore solo

6. Vitam praesta puram

Iter para tutum:

Ut videntes Iesum

Semper collaetemur.

Primus chorus/Secundus chorus

7. Sit laus Deo Patri,

Summo Christo decus.  (ook: summum)

Spiritui Sancto,              (ook: Sp.Sancto honor,

Tribus honor unus.          tribus unus)

Amen

Koor I+II achtstemmig:

1. Wees gegroet, sterre der zee

gezegende Moeder Gods

en altijd maagd (gebleven)

gelukkige poort des hemels.

4 soli:

2. Door dit Ave aan te nemen

dat Gabriel gesproken heeft (lett: uit de mond van G.)

veranker ons in vrede

door te veranderen (de herinnering aan) Eva’s naam.

Ritornello (vijfstemmig)

Koor II (vierstemmig):

3. Maak een eind aan de kluisters

Breng het licht tevoorschijn bij de blinden

drijf ons kwaad uit

en eis het goede.

Ritornello

Een sopraan solo:

4. Toon ons onze moeder te zijn

neem de aan U gerichte gebeden aan

U, die voor ons uw kind

hebt gedragen (gebracht)

Ritornello

Een sopraan solo:

5. Voortreffelijke maagd

vergeleken met alle anderen zo zachtmoedig

maak ons, vrij van schulden

zachtmoedig en rein.

Ritornello

Tenor solo:

6. Waarborg (ons) een rechtschapen leven

Wijs ons de veilige weg

zodat als we Jesus zien

we ons eeuwig verblijden.

Koor I+II (achtstemmig):

7. Geloofd zij God de Vader

de hoogste eer voor Christus.

En ook aan de Heilige Geest,

de eer komt toe aan één wezen (lett. stam)

Amen