Berio's Magnificat                                                                                                              programmatoelichting  © 1999, Daan Admiraal

Berio’s Magnificat (13’) is geschreven in 1949, gedurende zijn studie aan het conservatorium in Milaan bij Ghedini. Het is een jeugdwerk dat vrijwel vergeten werd door de aandacht die het latere oeuvre van de avant-gardist kreeg.

Het Magnificat is geschreven voor vierstemmig gemengd koor, en een ensemble bestaande uit blazers (fluit, hobo, 2 klarinetten, 2 hoorns, 2 trompetten, 2 trombones), contrabas, 2 piano’s en slagwerk (pauken, vibrafoon, snare drum, bekken en 3 tam-tams). De door de componist aanbevolen koorbezetting is minimaal 32 (8888). Er zijn kleine soli voor 2 sopranen.

Het Magnificat is uitgegeven bij Belwin-Mills Publishing Corp. Vocal score: EL 2290 / orchestral score EL 2289.

 

Berio beschrijft de diepe indruk die Ghedini’s Concerto Spirituale in zijn studentenjaren op hem maakte, en hoe dat hem in zijn Magnificat beinvloedde.

Maar misschien belangrijker was de schok die in 1945 werd teweeggebracht. Voor het eerst in zijn leven was Berio in de gelegenheid de muziek van Schönberg, Milhaud, Hindemith, Bartok, Webern etc. te beluisteren – allemaal componisten die door de fascistische cultuurpolitiek in het Mussolini-tijdperk verboden waren. Dat plotselinge contact met de ware 20^e -eeuwse traditie had een traumatische uitwerking op hem. Het ‘uitdrijven’ van die invloeden zoals de componist het zelf beschrijft geschiedde door ze in een aantal composities te verwerken. Het Magnificat is een van Berio’s laatste bezweringen van de invloeden uit die jaren en tegelijkertijd een eerbetoon. Naast de door Berio genoemde componisten is ook de geest van Stravinski aanwezig, vooral in deel 6, waar de koorpartij regelrecht uit de Psalmensymfonie afkomstig lijkt. Opvallend in de delen 2 en 8, die overwegend de zelfde muziek maar een andere tekst hebben, is de pianopartij: polyritmisch en bitonaal.

 

De compositie is 8-delig. Na het inleidende nr.1, Intonazione, sluiten de resterende delen overwegend attacca op elkaar aan.

1.         2 S-soli: Magnificat, ‘Intonazione’

2.         2 S-soli: Quia respexit (met koor)

4.         2 S-soli: Fecit potentiam

5.         koor: et exaltavit

6.         koor: Sicut locutus est

7.         2 S-soli: Gloria

8.         koor: Gloria en Amen (met soli).         

 

Philharmonisch Koor Toonkunst Rotterdam zong in 1999 op het World Symposion on Choral Music (voor zover wij dat konden nagaan) de Nederlandse première van het Magnificat van Berio.  Het behoort tot de groep koorcomposities die door hun zo afwijkende instrumentale bezetting moeilijk te programmeren zijn. Wij combineerden het met de mis in 2 van Bruckner.