ARTICLES      home                                                                                                                                         last update: 18-112015

  Copyright:        copyright  Testpagina

Adams Chairman Dances Een korte bespreking met 5 notenvoorbeelden.
Arsis-thesis Arsis-thesis, over het ontstaan van een eeuwige begripsverwarring
Ave maris stella Ave maris stella, een kort onderzoek naar de oorsprong en betekenis van een raadselachtige tekst.
BachvAmerongen Zijn bliksem, zijn donder, een korte bespreking van het boekje met cultuur-historische beschouwingen, lichtelijk provocerende uitspraken en mooie anekdotes dat Martin van Amerongen schreef over de Mattheus-Passie.
BachBrandsBuijs Pseudologica-fantastica: hoe de grote Nederlandse Bachkenner Hans Brands Buijs het eerste deel van de Mattheus-Passie haaks op het tweede deel legt en vervolgens verrukt opmerkt dat er dan een kruisvorm ontstaat.
BachHoheMesse Bachs Hohe Messe. Een beknopte programma toelichting.
BachvHK Bach en de getallen. Bachonderzoek als ultieme gekte: twee Nederlanders vinden na langdurig onderzoek in de muziek van Bach het bewijs dat hij voorkennis heeft gehad van zijn exacte sterfdatum.
xx Bach Magnificat
Bach, MP. Concordantie Een concordantietabel voor de Peters en de Bärenreiter Edition.
Bartók-Lendvai Over de fibonaccische getallen: Bartók en de Gulden Snede, één voorbeeld van  de corrupte rekenmethode van Ernő Lendvai, aan de hand van de partituur met een elektronische zakrekenmachine gecontroleerd en gecorrigeerd.
Bartók-Muziek Bartók, Muziek voor snaarinstrumenten, slagwerk en celesta: een beschrijvende analyse voor luisteraars.
BerioMagnificat Luciano Berio schreef zijn Magnificat (13’) in 1949 tijdens zijn studie aan het conservatorium in Milaan bij Ghedini. Het is een jeugdwerk dat vrijwel vergeten werd door de aandacht die het latere oeuvre van de avant-gardist kreeg.
BernsteinChichesterText In het 20e eeuwse repertoire voor koor en orkest nemen de Chichester Psalms (1965) van Leonard Bernstein door hun aanstekelijke baldadige vrolijkheid en de simpele 'folk' stijl een bijzondere plaats in. Programmatoelichting voor de Chichester Psalms, met Hebreeuwse tekst en vertalingen.
Bernstein Chichester Psalms Op het kleine lijstje van eigentijdse topstukken voor koor en orgel nemen de Chichester Psalms (1965) van Leonard Bernstein in de 'orgelversie' een bijzondere plaats in. Er is vrijwel geen repertoire voor koor en orgel met zo'n aanstekelijke baldadige vrolijkheid als het eerste deel van de Chichester Psalms en zeker niet van deze kwaliteit.
BizetCarmen Carmen, een korte inleiding tot de opera.
BorodinPolowetserDansen De Polowetser Dansen. Programmatoelichting.
Brahms op.54 Brahms Schicksalslied op.54 (1871). Programmatoelichting.  
Brahms op.73 Korte inleiding tot de 2e symfonie.
Brahms op.74,2 In Brahms'  motet O Heiland, reiß die Himmel auf op.74,2 is de tekst van Friedrich von Spee von Langenfeld (1591-1623) gebaseerd op Jesaja. Bijbelwoord en parafrase met elkaar vergeleken en een korte toelichting.
BrittenSuiteonEnglishFolksongs Britten componeerde de 'Suite on English Folk Tunes - 'A Time There Was' in 1974. Het werd zijn laatste orkestwerk. De Suite is gebaseerd op tien originele melodieën, in elk deel zitten er twee. Alle tunes met hun herkomst en indien een Folksong ook de tekst.
BrittenWarRequiem Brittens War Requiem, een korte inleiding
BruckMisfbezett. Bruckner, Mis nr.3 in f, de Hofburgkapelle bestond uit 18 zangers.                                                                 Bruckner, Mass nr.3 in f, about the original strength of the Hofburgkapelle that had 18 members.
BruckMisfversies Bruckner, Mis nr.3 in f, over de Schalk- en de Wöss-Fassung en het in de Nederlandse korenbibliotheken aanwezige orkestmateriaal.
Componistennamen Russische componistennamen - de correcte uitspraak en schrijfwijze.
Debussy, Iberia  
DegtyarovM&P Over het Russische oratorium Minin and Pozharsky, or The Liberaton of Moscow.
DiepenbrockCaelestisurbs De hemelse stad Jerusalem (Caelestis Urbs Jerusalem) die Diepenbrock met stralende drieklanken oproept is een metafoor voor de kerk, die is opgebouwd uit levende stenen. De kerk is tevens de bruid en als allerschoonste koningin door een huwelijk verbonden met koning Christus.
Estévez, Cantata criolla Waarom wordt dit aantrekkelijke werk voor koor en groot orkest dat wordt beschouwd als een 20e eeuws Venezolaans meesterwerk vrijwel nooit uitgevoerd?
Falla-Tres picos
Falla, El sombrero de tres picos. Het kluchtige verhaal van het ballet over de bronstige oude gouverneur die de molenaar laat arresteren om daarna diens mooie jonge vrouw te kunnen veroveren.
FaureRequiem Fauré wijkt in zijn Requiem op een paar plekken af van de opbouw die we kennen van bijvoorbeeld de Requiems van Mozart en Verdi. Een paar opmerkingen over de grote vorm.
Franck, Les 7 Paroles Les Sept Paroles du Christ en Croix (1859) is een pas in 1955 opgedoken compositie van César Franck.
GershwinAmericaninleiding Gershwin, An American in Paris. Een inleiding met vele muziekvoorbeelden waaronder tekst en melodie van het destijds populaire lied La Sorella.
GesangderGeister Gesang der Geister über den Wassern. Goethes poem and Mendelssohns painting of the waterfall that was Goethes inspiration..
Gilse-Lebensmesse Gilse, Jan van / Richard Dehmel, Eine Lebensmesse, een close-reading. In de tekst van Richard Dehmel zitten veel Nietzschiaanse elementen maar ook beelden uit de klassieke oudheid: Deukalion en Pyrrha.
Gilse-bio
Het tragische leven van Jan van Gilse (1881-1944) – een kort eerbetoon.
Korte biografie met een link naar zijn door Mari Andriessen gemaakte grafmonument in Oegstgeest.
GlinkaRoeslan
Over de bekende concertouverture uit de gelijknamige opera van Glinka.
Gould.tap
Concert for Tap Dancer and Orchestra in 4 movements by Morton Gould
HaydnMissaSHieronymi MHaydnMissaSHieronymi
Honegger
Honegger, Cantate de Noel, about the original language of the Christmas-songs
HoneggerLiturgique De derde symfonie 'Liturgique' van Honegger is een oorlogssymfonie.
Hongaars Een korte inleiding tot de Hongaarse uitspraak van Herman Wilmer.
Ives-3
Symfonie nr.3 'The Camp Meeting' ontstond uit 3 verloren orgelcomposities van de kerkorganist Ives. Een korte introductie tot de symfonie met de muziek van de 6 originele hymnes en een link naar de Ives Society om ze te beluisteren.
Keuris Symfonie in D Programmatoelichting over de Symfonie in D (1995), een van de laatste werken van Tristan Keuris (1946-1996).
KhachaturianConcerto Het vioolconcert van Khachaturian.
KodalyPsalmus Psalmus Hungaricus, een korte inleiding over de tekst en de muziek met de complete Hongaarse tekst en een Nederlandse vertaling.
KoxCredoTekst Hans Kox, Das credo quia absurdum (Cantata mystica) 1995. De tekst.
LeeuwCinqHymnes
Cinq Hymnes van Ton de Leeuw voor koor, 2 piano's en slagwerk
Liszt, Von der Wiege Liszt, Von der Wiege
Mahler2, korte inleiding Mahlers Tweede Symfonie is doordrenkt van een rijke symboliek die is terug te voeren op bijbelse beelden en diverse laat-middeleeuwse Christelijke tradities.
Mahler2-link2-4 Mahler connected the movements 1-3-5, but there is also a hidden link between the movements 2-4.
Mahler3Programmatoelichting Een wegwijzer  door Mahlers Derde Symfonie met muziekvoorbeelden.
Mahler5Adagietto Mahler-5, how tradition changed its emotional content.
  Mahlers last religious statement in his Sympony nr.2 is a song without words.
Mahler-6toelichting Mahler-6, een inleiding voor het programmaboekje 2015.
Mahler6Editions Mahler-6, Editions, the new critical score related to the other editions
MartinuLegenda

Martinů, Legenda z dýmu bramborové nati - de onbewerkte Tsjechische tekst.

MartinuLegendaTsjNed Martinů, Legenda z dýmu bramborové nati - de Tsjechischetekst van Mihoslav Bureš met de Nederlandse vertaling van Jeroen Balkenende. Martinů  schreef een kleine cantate met de curieuze titel Legende uit de rook van het aardappelvuur. Het verhaal van Maria die de kerk verlaat omdat het daar te donker is en eenmaal buiten van het leven onder het volk geniet.
Meijering Chiel Meijering schreef een aanstekelijke opdrachtscompositie voor Philharmonisch Koor Toonkunst Rotterdam op een gedicht van Jules Deelder, de nachtburgemeester van Rotterdam: In het teken des kruizes.
MendelsElias-1 Mendelssohn - Elias or Elijah, about music and the words.
Mendelssohn, Elias

Elias programmatoelichting. Deze toelichting wordt gebruikt als basis voor het programmaboekje van een geplande Elias-produktie in 2014 en is de komende tijd onderworpen aan revisies.

MendGesang der Geister Gesang der Geister über den Wassern. About Goethes poem, the Staubbachfall in Lauterbrunnen, Schuberts music and Mendelssohns aquarel.
MendelssohnVerleihuns Verleih’ uns Frieden gnädiglich (1831) - programmatoelichting 2012.
MessiaenLesOffrandesOubliees
Omdat het tempo van het laatste deel zo extreem langzaam is raakt men vervreemd van zijn normale tijdsperceptie. Bij een geslaagde uitvoering in een mooie akoestiek zal de luisteraar in een trance raken van bovenpersoonlijke tijdloosheid.
MichansQuidhocdementiae
Michans, Carlos. De tekst van zijn compositie Quid hoc dementiae est voor koor en orkest uit 2005, een onvoltooid jeugdgedicht van Erasmus uit 1490/91 waarin Christus de dwaze mensheid verwijt dat ze hem niet navolgt maar valse waarden nastreeft die bovendien kwaad zijn. 
MilhaudChoëphores Les Choëphores is een vroeg koor-orkestwerk van Darius Milhaud. Volgens velen schreef Milhaud zijn beste stukken in zijn jonge jaren. Waarom wordt dit werk zo zelden uitgevoerd?
MonteverdiPractIntro Monteverdi, the Vespro della Beata Vergine, a practical introduction for conductors. About the best score and the best orchestral parts.
MozartMis in c Over de Mis in c van Mozart, onvoltooid maar door Alois Schmitt gecompleteerd met delen uit vroeger werk van Mozart.
Mulier Mulier taceat in ecclesia: waarom de vrouw zwijgt in de katholieke kerk.
OostenMare_liberum
De Nederlandse rechtsgeleerde Hugo de Groot (1583-1645) waarvan de meeste Nederlanders alleen weten dat hij soms in een boekenkist reisde schreef een pleidooi voor de vrije toegang tot de zee (en de vrijhandel), Mare liberum (1609) en is daarmee de grondlegger van het zeerecht. Componist Roel van Oosten schreef een compositie, Mare liberum (2009) voor sopraan, bas, koor en orkest. Naast de Latijnse teksten van Hugo de Groot gebruikte hij 19e en 20e eeuwse Engelse teksten van de oorlogsdichters Wilfred Owen  (1893-1918), John McCrae (1872-1918) en Walt Whitman (1819-1892).
Orkest-repertoire Een beknopte zoekmachine voor dirigenten, programmacommissies en orkestbesturen.
PoulencVulgataSources Poulenc, Timor et tremor; Vinea mea electa; Tenebrae factae sunt; Tristis est anima mea: The vulgata-sources that the unknown writers used for these texts.
PoulencVinea Een close-reading van de tekst van het motet Vinea mea electa van Poulenc. 
Prokofiev, Ala et Lolli Een inleiding tot de Scytische suite.
ProkofjevKije Luitenant Kije is de hoofdpersoon in de gelijknamige novelle van Joeri Tynjanov. Kije ontstaat als niet bestaand persoon in een bureaucratische wereld door een simpele verschrijving van een kantoorklerk, blijft maar opduiken in de papieren en wordt spoedig administratief aangesteld bij de wacht. Als niet-bestaand persoon leidt hij een gedenkwaardig leven dat eindigt met zijn begrafenis in een lege kist. Prokofjev schreef de filmmuziek.
Psalmen Concordantietabel voor de conflicterende psalmnummers met een verklaring.
QuantzGellertLieder De Gellert Lieder voor vierstemmig koor SATB van Johann Joachim Quantz zijn geen oorspronkelijk koorwerk zoals uitgever Merseburger in de titel suggereert. Het is een koorarrangement van Raimund Schächer van een serie liederen voor zangstem en continuo.
Rachmaninov-Dodeneiland  
RachmaninovSymphonicDances  
Rachmaninov, Symfonische Dansen  
Ravel, La Valse  
RespighiPini In het stuk zullen we geen pijnbomen, maar wel kinderliedjes en een gregoriaans Kyrie en Sanctus horen.
Rimski-SheherazadeNed Shéhérazade is niet een muzikale illustratie bij 4 verhalen uit de Duizend-en-een-nacht. Het is een symfonische suite. Over de geschiedenis van een verwarring en een muzikale introductie met veel muziekvoorbeelden.
RöntgenTrilogie Röntgen, Trilogie. Over deze vergeten compositie van Julius Röntgen uit 1929 waart de geest van Johannes Brahms. Het verscheen april 2005 voor het eerst in druk in de serie Schatten van de Nederlandse koormuziek.
Roos Roos, symbool voor Maria of Jezus
RossiniPetiteMesse Van de Petite messe solennelle zijn 4 verschillende versies in omloop. De in 1992 door Nancy P. Fleming bij OUP uitgegeven originele versie voor harmonium en 2 piano's wijkt aanzienlijk af van de tot voor kort meest gebruikte versie.
Saint-Saëns, Org.Symphony Saint-Saëns, Symphony 3 'Organ'. A short introduction with 15 musical examples.
SchelleVomHimmel Schelle, Johan (1648-1701), Vom Himmel kam der Engel Schar. Tekst en een korte toelichting.
SchnittkeNagasaki Schnittke's oratorium Nagaski (1958). De tekst en een korte inleiding.
SchoenbergBegleitmusik Schoenbergs Begleitmusik zu einer Lichtspielszene (1930) is een partituur met een visionaire kracht die vooruitwijst naar het latere korte retrospectieve meesterwerk A survivor from Warsaw (1947).
Schönberg-F.a.E. Friede auf Erden, het gedicht van Conrad Ferdinand Meyer (1825-1898), blijkt na close-reading veel geparafraseerde bijbelteksten te bevatten.
Schulhoff Menschheit Erwin Schulhoff schreef in 1919 2 cantate-symfonieën voor alt/mezzo en orkest. Menschheit op gedichten van de Duitse dichter Theodor Däubler (1876-1934) ging pas in 1999 in premičre.
ShostQt8prison-s The young Dutch musicologist Hylke van Lingen made a study of string quartet nr.8 of Dmitri Shostakovich and describes the false information about the prison-song Zamuchen tyazholoy nevolyey.  Many writers mistakenly concluded another melody to be the song.
Shostakovich_Festive_Overture  
ShostSymph-9 A Wozzeck-quotation in the Ninth Symphony of Shostakovich?
ShostSymph-10 Korte inleiding tot de 10e ymfonie.
SkalkottasgreekDances Skalkottas. Some remarks about the history and unjustified neglect of his Greek Dances.
SmetanaZenske sbory Smetana, Ženské sbory
StraussAlpineSymph Een korte programmatoelichting van de Alpen Symfonie.
StrawinskySacreInleiding Een korte inleiding en een muzikale gids bij het luisteren met veel muziekvoorbeelden.
Strawinski-de vier Russische balletten
De premičres in Parijs van zijn drie grote Russische balletten L'Oiseau de Feu (1910), Petroesjka (1911) en Le Sacre du Printemps (1913) veranderden Strawinski van een onbekend jong Russisch componist in het bejubelde boegbeeld van de moderne muziek in de hele muziekwereld. Een korte inleiding met een overzicht van de verschillende versies.
StrawinskyFirebird-borrow. The borrowings in The Firebird. Strawinsky used 2 original Russian folksongs in The Firebird. Diaghilev was flabbergasted when he discovered that the khorovod oboe-theme was not Strawinsky's own invention but allready used by Rimsky-Korsakov. Both are found in Rimsky-Korsakov's famous collection of 100 Russian Folk Songs (1876). There is also a third song that has to be associated with Ivan-Tsarevich which maybe is Strawinsky's own tune in folksong style.
Strawinsky Firebird the ballet libretto  
Strawinsky Le Sacre du Printemps Le sacre du Printemps, een programmatoelichting met muziekvoorbeelden.
Strawinsky Petrushka program Petroesjka, een programmatoelichting (2013) met muziekvoorbeelden en vele plaatjes.
Strawinsky, Petroesjka Een overzicht van alle muzikale ontleningen: de enorme hoeveelheid originele Russische volksliederen, het Franse ‘chansonnette’ en de twee walsen van Joseph Lanner.
Telemann, TWV1:797
Over een arcadische kerstcantate van Telemann, Die Hirten bei der Krippe zu Betlehem, waarin de tekst van Rammler oudtestamentische profetieën, Vergilius (en Ovidius?) parafraseert.
Tsjaikofsky-4 Een korte inleiding tot de 4e symfonie.
Tsjaikkofsky-5 Tsjaikofsky heeft zich tijdens het componeren één keer over de programmatische opzet van de vijfde symfonie uitgesproken. Later sprak hij over een symfonie zonder programma. De thema's van de symfonie hebben in al hun verscheidenheid een onderliggende eenheid, omdat ze allemaal zijn afgeleid van die ene kiem, het motto-thema.        In zijn gebruik van de techniek van de 'thema-transformatie' betoont Tsjaikofsky zich een navolger van Liszt.
Verhulst, Mis
Verhulst, Mis in e op.20
Vespers Monteverdi en Mozart schreven vespers. Een korte inleiding voor musici en niet-christenen
Villa-Lobos, Choros 10 Een inleiding tot Chôros 10 met de bijnaam 'Rasga o coraçăo'. Het is de enige bewaard gebleven Chôros voor koor en orkest. Het stuk wordt vrij algemeen omschreven als een van de meesterwerken van Villa-Lobos
Villa-LobosMandú-Çárárá Villa-Lobos schreef een in Europa zelden of nooit uitgevoerd koor-orkestwerk, Mandú-Çárárá, gebaseerd op een Indiaanse vertelling. Een synopsis en een korte inleiding o.a. over de tekst.
Wagenaar Wagenaar, Elverhöi Elfenheuvel op.48 (1940), een symfonisch gedicht over een ridder die niet verleid wilde worden.
ZemlinskyTagore De joodse componist Alexander Zemlinsky (1871 -1942) schreef zijn Lyrische Symphonie op 18 (1923) in sieben Gesängen op gedichten van de Indische dichter Rabindranath Tagore (1861-1941) die in 1913 als eerste niet-Europeaan de Nobelprijs voor de literatuur kreeg. Een korte inleiding tot de teksten.