Hongaarse uitspraak, een inleiding van Herman Wilmer,
© 2011.
Psalmus Hungaricus
Koorgenoten,
Magyarul a nehéz nyelv - Hongaars is een lastige taal, met zijn eigen
uitspraakregels. Daan noemde er al een aantal, maar er zijn er meer. Ik zet ze
op een rij:
I. Klinkers: de algemene regel is dat een klinker zonder accent als gesloten
klank wordt uitgesproken, dus: a = à, e = è, o = ò. Voor de i, de u en de y
gelden aparte regels.
- a: kent drie klanken, de á, de à en de ao. De á kennen we nu. In
gesloten lettergrepen klinkt de a net als in het Nederlandse "dan". In
open lettergrepen zakt de klank naar het Groningse, Drentse of
Twentse dialekt: bijv. "gaon". Let op: de drie klanken kunnen in één woord
voorkomen, bijv. hamarsággal (blz. 62) uitspreken als 'haomarsjágal'
- de e wordt altijd als 'è' uitgesproken, ook in stomme lettergrepen (dus
niet als 'uh' zoals in het Nederlands); é wordt uitgesproken als 'ee'
- i wordt altijd kort uitgesproken, de í daarentegen lang. De Nederlandse
gesloten 'ik'-klank komt in het Hongaars niet voor
- o: hiermee doet het Hongaars vier dingen; o = 'ò', ó = 'oo'; ö = 'ù' als
in 'kunst'; ó' (de beide streepjes staan boven de klinker) = 'eu'.
- u: wordt zonder accent uitgesproken als 'oe'; ü wordt kort uitgesproken
als open 'u' (bijv. duren), ú' (dubbelaccent) wordt als lange u-klinker
uitgesproken, bijv. 'duur'.
II. Medeklinkers:
- y: deze letter heeft i.t.t. het Nederlands een heel speciale
medeklinkerfunktie: een 'j' als afronding van een voorafgaande andere
medeklinker, die daardoor kan vervormen: gy wordt uitgesproken als 'dj',
bijv. nagy wordt 'naodj'; ly wordt als 'jj' in 'hooien'; ny wordt 'nj'
- c: wordt altijd uitgesproken als 'ts'
- cs: wordt uitgesproken als 'tsj'
- cz: wordt uitgesproken als 'djz' (komt voornamelijk in plaatsnamen voor)
- g: wordt altijd als het Duitse 'Geist' uitgesproken
- l: altijd licht uitspreken als bijv. het Duitse "leise" (dus nooit als
een dikke Hollandse L)
- r: is in het Hongaars een tong-r (dus niet achter in de keel)
- s: uitspreken als 'sj'
- sz uitspreken als 's'
- v: uitspreken als 'w'; de v-klank komt in het Hongaars niet voor
- z is net als in het Nederlands 'z'; zs wordt uitgesproken als 'zj' als
in 'Jeanne'