Roel van Oosten, Mare liberum (2009) Opdrachtscompositie voor sopraan, bas, koor en orkest op Latijnse teksten van Hugo de Groot (1583-1645) en Engelse teksten van Wilfred Owen  (1893-1918), John McCrae (1872-1918) en Walt Whitman (1819-1892).
	Scoring: 2(+picc).2(+ca).2.3(3=cbn) - 4231 harp piano timpani; 2 percussion players marimba 7 tubular bells 6 plate bells 1 thai gong 2 woodblocks maracas 1 bongo 2 congas side drum bass drum tam-tam suspended cymbal cymbals.
	Mare Liberum is uitgegeven bij Ascolta Music Publishing P.O. Box 162 - 3990 DD Houten - The Netherlands 030-6374237 info@ascolta.nl   Première op11 december 2009, Anton Philips Zaal, Den Haag Estefania Maria Perdomo Pogales, sopraan; Frans Fiselier, bas Haags Toonkunstkoor, Residentie Orkest, Daan Admiraal   meer info: http://www.haagstoonkunstkoor.nl/

 

 

I.    NATURALI  IURE COMMUNIA   Naturali iure communia sunt omnium haec : Aer, aqua profluens et mare Quae publica Iurisgentium in Legibus vocantur. (Mare liberum, Caput V, 20)	(GEMEENSCHAPPELIJK VOLGENS HET NATUURRECHT) Deze zaken zijn gemeenschappelijk van allen, op grond van het natuurrecht: Lucht, stromend water en de zee Die in de wetten de publieke goederen van het volkenrecht worden genoemd
Mare igitur proprium omnino alicuius fieri non potest, Quia natura commune hoc esse non permittit, sed iubet. (Mare Liberum Caput V, 21)	De zee kan derhalve helemaal niet eigendom van iemand worden Omdat zijn aard niet toestaat dat hij gemeenschappelijk is, maar het beveelt.
Infinitum scilicet ita, ut possideri non queat, et omnium usibus accommodatum (Mare Liberum, Caput V, 20)	Natuurlijk zo eindig, dat het niet in eigendom gehouden kan worden en beschikbaar voor gebruik van allen is
Deus enim res omnes non huic aut illi dederat, sed humano generi, atque eo modo plures in solidum eiusdem rei domini esse non prohibebantur (Mare Liberum, Caput V, 20)	God had alles immers niet gegeven aan deze of gene Maar aan de mensheid, en op die manier Werden allen in het geheel niet verhinderd eigenaren te zijn van dezelfde zaak.
Naturali iure communia sunt omnium haec: Aer, aqua profluens et mare Quae publica Iurisgentium in Legibus vocantur.
II. TRES CAUSAE IUSTAE	DRIE GERECHTVAARDIGDE REDENEN
Plerique bellorum tres statuunt causas iustas, defensionem, recuperationem rerum et punitionem. (De Iure belli ac Pacis, II,I,II)	De meesten stellen drie gerechtvaardigde oorzaken van oorlogen vast : Verdediging, om zaken terug te krijgen en als straf.
Iam ira oppressis armorum libidinem suggerens documento erat, nullam esse tam firmam concordiam, quam quae privatae vinculo continetur. Gens illa, quae cives flammari, occidi rectores, eripi leges, religionem, rempublicam, viderat pene immota, tum primum consensit priora ulcisci, imminentia arcere. Annales et Historiae de Rebus Belgicis (boek II, over 1570)	De toorn die de onderdrukten de lust van wapenen ingaf strekte tot bewijs, dat er een niet zo’n vaste eendracht is als die op de band van eigenbelang berust. Dat bijna onbewogen volk, dat had gezien dat burgers verbrand werden, bestuurders gedood werden, heeft toen voor het eerst samengespannen om het vorige te wreken en de nog boven het hoofd hangende punten te verhinderen.
Ita contra fraudem imperantium, qui obtentu publici boni conventiones non metuunt rescindere, illud quoque proprium pacisci solent, ut, principe leges violante, ipsi fidei et obsequii vinculo liberentur, donec demantur injuriae. (Annales et Historiae de Rebus Belgicis (boek II, over 1568)	Zo plegen zij dit persoonlijk(e) af te spreken tegen het bedrog van de heersers, die niet vrezen om goede openbare verdragen te verbreken, dat zij, wanneer de vorst de wetten schendt, zelf bevrijd worden van de band van trouw en volgzaamheid, tot eindelijk ongerechtigheden weggenomen worden.
III. PAX RUPTA	VERBROKEN VREDE
a. Subditis vis armata Rursum pax rupta censeri debet non modo si toti corpori civitatis sed et si subditis vis armata inferatur (De iure Belli ac Pacis, III, XX, XXXII)	Een vrede moet op zijn beurt als verbroken beschouwd worden Niet alleen als aan het gehele lichaam van de burgerij Maar ook als aan onderdanen gewapend geweld aangedaan wordt
b. Dulce Et Decorum Est   Gas ! Gas ! Quick, boys ! – An ecstasy of fumbling, Fitting the clumsy helmets just in time; But someone still was yelling out and stumbling, And flound’ring like a man in fire or lime... Dim, through the misty panes and thick green light, As under a green sea, I saw him drowning. In all my dreams, before my helpless sight, He plunges at me, guttering, choking, drowning.   My friend, you would not tell with such high zest To children ardent for some desperate glory, The old lie: Dulce et decorum est Pro patria mori. (Wilfred Owen (1893-1918, geschreven 1917/18)
c. In Flanders Fields In Flanders fields the poppies blow  Between the crosses, row on row That mark our place; and in the sky  The larks, still bravely singing, fly Scarce heard amid the guns below.   We are the Dead. Short days ago We lived, felt dawn, saw sunset glow, Loved and were loved, and now we lie In Flanders fields. (John McCrae, 1872-1918) (geschreven 1915)
d. Innocentes - koor Maximi autem momenti est bellum, ut ex quo mala plurima etiam in innocentes sequi soleant. Ideo inter sententias alternantes vergendum ad pacem. (De Iure Belli ac Pacis, II,XXIII,VI)	d. Onschuldigen Oorlog is echter van het grootste gewicht Omdat daardoor de meeste slechte dingen juist onschuldigen plegen te treffen. Derhalve moet in geval van weifelende gedachten voor de vrede gekozen worden.
e. O CAPTAIN! My Captain! - koor O CAPTAIN! My Captain! Our fearful trip is done; The ship has weather’d every rack, the prize we sought is won; The port is near, the bells I hear, the people all exulting, While follow eyes the steady keel, the vessel grim and daring: But O heart! heart! heart! O the bleeding drops of red, Where on the deck my Captain lies, Fallen cold and dead. My Captain does not answer, his lips are pale and still; My father does not feel my arm, he has no pulse nor will; The ship is anchor’d safe and sound, its voyage closed and done; From fearful trip, the victor ship, comes in with object won; Exult, O shores, and ring, O bells! But I, with mournful tread, Walk the deck my Captain lies, Fallen cold and dead. (Walt Whitman 1819-1892) uit: Leaves of Grass, 1900
Ibi satur quiete, gaudii plenus, Quaesita quondam discis, et vides, quanta Involvat homines inscientiae nubes ; Quam nil fit illud, quod vocamus hic scire Quo nos superbi tollimus caput caelo, Calcamus alios, invicemque calcamur. Hinc tanta bella saeviunt magistrorum, Hinc odia plebis : interim fugit longe, Nec se videndam dimicantibus praebet Amica sanctae sancta Veritas Pacis. (In  mortem Jacobi Arminii (ca. 1609)	Aldaar rustig verzadigd, vol van vreugde, Leer je eindelijk wat nodig is, en je ziet, hoe De wolk van onkunde de mensen bedekt; Hoezeer het niets is wat wij hier zeggen te weten. Hoe wij hoogmoedig het hoofd voor de hemel wegdraaien, Wij trappen op anderen, en op onze beurt worden wij vertrapt. Hier woeden vele oorlogen van leiders, Hier zie je de haat van het volk: onderwijl vlucht zij ver, En zij toont zich niet zoals zij gezien moet worden door hen die het zwaard trekken, De vriendin, de heilige Waarheid van de heilige Vrede.
IV. FIDELITER ET SINE INIURIA IN PACE	(DOOR TROUW EN ZONDER ONRECHT IN VREDE)
Suscipienda bella sunt ob eam causam, ut sine iniuria in pace vivatur Uit : Mare Liberum, Caput XIII, 63	Oorlogen moeten ondernomen worden om een zodanige reden Dat er zonder onrecht in vrede geleefd wordt
Pax autem facta qualibuscumque legibus, servanda omnino ob eam quam diximus fidei sanctimoniam. Uit :  De Iure Belli ac Pacis, III, XXV, VII	De vrede echter, opgemaakt op grond van welke wetten dan ook, moet geheel en al gehandhaafd worden wegens hetgeen wij de heiligheid van de trouw hebben genoemd.
Fide enim non tantum respublica quaelibet continetur sed et maior illa gentium societas.	Door trouw immers wordt niet alleen iedere mogelijke staat verbonden, maar ook die grotere gemeenschap van volkeren.
V.   PACE VIGET FORTUNA FAVENS	(BLOEIENDE WELVAART DOOR VREDE)
a. Ad  Pacem - sopraan en koor Illos vincere da benigna, bello Qui belli sibi quaesiere finem ; Illos da Dea pessimi perire, Qui per foedera quaesiere bellum. Ad  Pacem (1608)	Bied aan dat zij het milde overwinnen, die in een oorlog een einde van de oorlog nastreefden. Godin, veroorzaak dat zij nietswaardig ten onder gaan, Die door middel van verdragen de oorlog trachtten op te sporen.
b. Pace viget Pace viget Fortuna favens, Terraque marique. Iam blandiuntur omnia. Pace Viget (gedicht bij allegorische voorstelling)	Door de vrede is het genadige geluk in volle bloei, En op het land en op de zee. En dan behaagt alles.